Jaka polityka mobilności dla Warszawy?

Od 15 czerwca do 10 października trwały konsultacje społeczne dotyczące Warszawskiej Polityki Mobilności (WPM).

WPM jest dokumentem strategicznym wyznaczającym cele i sposoby nowego, aktywnego sposobu zarządzania komunikacją w mieście. Jak wspominał zwolniony niedawno z pracy w ratuszu wiceprezydent Jacek Wojciechowicz, "to dokument, który niejako poszerza dotychczasowe ustalenia i przedstawia nowe rozwiązania. [...] Chcemy przede wszystkim uczynić miasto bardziej przyjazne dla niezmotoryzowanych, przywrócić miejskie funkcje obszarom centrum, nadal rozwijać transport publiczny i układy obwodnicowe". 

Te deklaracje władz wpisują się w nasze działania, nic więc dziwnego, że wzięliśmy udział w konsultacjach i wnieśliśmy szereg uwag do WPM. Mamy nadzieję, że zostaną uwzględnione w ostatecznej wersji dokumentu, którą ma przyjąć Rada Warszawy. Prezentujemy je poniżej:

1. Dodanie ambitnych celów - do 2020 roku przeniesiemy parkowanie z chodników na jezdnie i tym samym uwalniamy je dla pieszych

2. Dodanie celów dotyczących zanieczyszczenia powietrza, zmniejszenie zanieczyszczenia

3. Połączenie jednostek miejskich odpowiedzialnych za inwestycje (tramwaje, ZDM, ZMID) w jedno biuro, aby realizowały wspólne cele

4. Określenie oceny pracy urzędników przez pryzmat realizacji Warszawskiej Polityki Mobilności

5. Zapisanie budżetu inwestycyjnego przeznaczonego wyłącznie na potrzeby ruchu pieszego, który powinien stanowić 10% ogólnego budżetu inwestycyjnego na transport (taki jaki procent stanowi ruch pieszy w stosunku do ogólnego budżetu). Pieniądze powinny być przeznaczone na poprawę ruchu pieszego

6. Dodanie i opisanie zasad współpracy z PKP pod względem lepszej integracji terenów kolejowych z terenami miejskimi.

7. Dodanie i opisanie zasad współpracy z policją, tak aby policjanci prowadzili patrole monitorujące wykroczenia kierowców przeciwko uczestnikom niechronionym: wyprzedzanie i omijanie przed przejściem dla pieszych, niezatrzymanie się na zielonej strzałce, nie ustąpienie przejazdu na przejeździe rowerowym

8. Wpisanie w cele Inżyniera Ruchu, aby brał pod uwagę zapisy Warszawskiej Polityki Mobilności w ocenie inwestycji, w ustawieniu sygnalizacji świetlnych (aby promować ruch pieszy, rowerowy i komunikację miejską)

9. Powołanie Oficera Pieszego wraz z odpowiednim zespołem i zapleczem budżetowym, aby dbał o interesy pieszych - obecnie nie ma takiej osoby w mieście

5 warszawskich stowarzyszeń jednogłośnie za zmianą projektu Trasy Świętokrzyskiej i przejrzystością miejskich inwestycji drogowych

Prezentujemy poniżej list otwarty w sprawie przeprojektowania Trasy Świętokrzyskiej, jaki w dniu dzisiejszym został przesłany do Zastępcy Prezydenta M. St. Warszawy, Pana Jacka Wojciechowicza. Pismo podpisało 5 warszawskich stowarzyszeń zaangażowanych w sprawy dotyczące inwestycji miejskich, komunikacji, ochrony środowiska oraz przestrzeni publicznej. 

• Forum Rozwoju Warszawy
• Grupa M20
• Stowarzyszenie Integracji Stołecznej Komunikacji SISKOM
• Praskie Stowarzyszenie Mieszkańców "Michałów"
• Zielone Mazowsze

Pismo do pobrania dostępne jest TUTAJ.

Co dalej z Trasą Świętokrzyską?

Niedawno niektóre media ogłosiły, że Miasto Stołeczne Warszawa porozumiało się z naszym Stowarzyszeniem i mieszkańcami Michałowa i Szmulowizny w sprawie budowy Trasy Świętokrzyskiej, dzięki czemu inwestycja wkrótce ruszy.

Ta informacja przypomina stary radziecki dowcip o Radiu Erewań, które podało wiadomość, że na Placu Czerwonym rozdają za darmo samochody. A prawda była taka, że nie samochody, lecz rowery i nie rozdają - tylko kradną.

Po protestach mieszkańców Michałowa i Szmulowizny w sprawie zniszczenia Parku przy ul. Kawęczyńskiej na skutek planowanej budowy Trasy Świętokrzyskiej, Zarząd Miejskich Inwestycji Drogowych wystąpił do PKP PLK SA z pytaniem o możliwość przysunięcia Trasy do torów kolejowych linii legionowskiej, co pozwoliłoby ocalić Park. Odpowiedź PKP była pozytywna, choć kolej postawiła kilka warunków.

Projektanci Trasy na zlecenie ZMiD przygotowali warianty przysunięcia Trasy do torów kolejowych (mimo wcześniejszych zapewnień, że „nie da się” przeprojektować), zgodne z warunkami PKP, które zostały nam przedstawione na spotkaniu z udziałem Prezydenta Wojciechowicza, dyrektorów kluczowych biur miejskich oraz pani Anny Piotrowskiej, dyrektor ZMID. 

Na kolejnym spotkaniu wstępne ustalenia były takie, że Trasa zostanie dosunięta do torów kolejowych, a dodatkowo będzie zwężona w liniach rozgraniczających poprzez rezygnację z chodnika i ścieżki rowerowej po stronie południowo-wschodniej (od strony torów) oraz rezygnację z rezerwy na tramwaj na odcinku Parku. Trasa zostanie dosunięta do torów kolejowych tak blisko jak to będzie technicznie możliwe bez gwałtownego zwiększania kosztów inwestycji. Zamiast planowanej rezerwy tramwajowej w osi trasy zaproponowane zostało rozważenie wariantu przebiegu tramwaju wzdłuż ulicy Kawęczyńskiej do obecnej pętli tramwajowej. Na kolejne spotkanie nie zostaliśmy już zaproszeni.

W międzyczasie decyzja w Urzędzie Miasta uległa zmianie, być może na skutek lobbingu dzielnicy Targówek, która naciskała na jak najszybsza budowę Trasy. O zmianie ustaleń dowiedzieliśmy się pośrednio - poprzez treść pisma ZMiD skierowanego do Komisji Infrastruktury przy Radzie Dzielnicy Praga Północ.

Z tego pisma wynika, że Urząd Miasta odstąpił od zamiaru przesunięcia Trasy w stronę torów kolejowych, zamierza natomiast na odcinku Parku przesunąć rezerwę tramwajową z osi Trasy na stronę Parku oraz zrezygnować z budowy chodnika i ścieżki rowerowej po stronie południowo-wschodniej, co pozwoli zaoszczędzić pas Parku o szerokości około 12 metrów do czasu zbudowania linii tramwajowej.

Oczywiście do podpisania takiego porozumienia z naszym Stowarzyszeniem nigdy nie doszło - zawsze optowaliśmy jednoznacznie za przeprojektowaniem Trasy tak, aby maksymalnie dosunąć ją do torów kolejowych, co pozwoliłoby uratować prawie cały Park i budynek Młyna Michla.

Nie zważając na brak porozumienia z mieszkańcami w sprawie Parku, ZMiD ponownie wystąpił do Wojewody o wydanie zgody na realizację inwestycji.

Natomiast Tramwaje Warszawskie zaprotestowały przeciwko wybranemu rozwiązaniu domagając się przywrócenia rezerwy tramwajowej w osi Trasy. Dyrekcja TW (prezes Krzysztof Karos i członek zarządu Krzysztof Pęsik) w specjalnym piśmie przesłanym do dzielnicy zaproponowała, aby "utrzymać rezerwę na wydzielone torowisko tramwajowe po stronie wschodniej (...), a czasową rezygnacją objąć np. budowę jezdni zachodniej". Innymi słowy tramwaje postulują zostawienie rezerwy tramwajowej pośrodku i rezygnację z pasa jezdni od strony parku.

Prawda jest więc taka, że mimo, iż przeprojektowanie Trasy jest możliwe, to Park jest nadal zagrożony, a Miasto poprzez swoje różne jednostki przedstawia rozbieżne wizje jak rozwiązać ten konflikt.

Równocześnie "trwają" prace projektowe nad odcinkiem środkowym, biegnącym w ciągu ulicy Kijowskiej. Ważą się m.in. losy przejść dla pieszych przy Dw. Wschodnim. Oczywiście nie możemy zobaczyć planów, o czym ZMID raczył nas poinformować w odrębnym piśmie.

Eksperci doceniają i nagradzają działania PSM Michałów

W minionym tygodniu spotkała nas nie lada niespodzianka. Jury składające się z niezależnych ekspertów pod kierunkiem prof. Wojciecha Suchorzewskiego przyznało naszemu stowarzyszeniu nagrodę "Miasto i Transport". To wielkie wyróżnienie dla całego środowiska organizacji pozarządowych działających na Pradze Północ.

Otrzymaliśmy nagrodę za "zaangażowanie w tworzenie przyjaznej przestrzeni w centrum prawobrzeżnej Warszawy". Pamiątkowy dyplom wręczył nam wiceprezydent m. st. Warszawy, Jacek Wojciechowicz podczas konferencji naukowej, która w czwartek odbyła się w gmachu głównym Politechniki Warszawskiej.

Jury doceniło nasze działania na rzecz uspokojenia ruchu na Michałowie, Szmulowiźnie oraz na Starej Pradze. Przypomnijmy, że w pierwszej połowie ubiegłego roku zaprezentowaliśmy projekt uspokojenia ruchu w centrum Pragi oraz stworzenia przestrzeni przyjaznej mieszkańcom, w tym wprowadzenia na części ulic strefy Tempo 30 km/h. Projekt spotkał się z zainteresowaniem mediów oraz przedstawicieli ratusza, w tym pełnomocnika rowerowego. 

Dalsza dyskusja na temat uspokojenia ruchu na Pradze miała miejsce podczas zorganizowanej przez nasze stowarzyszenie wspólnie z Urzędem Miasta debaty transportowej w Kinie Praha, która odbyła się w grudniu 2013 r. w ramach spotkań rewitalizacyjnych.   

Publiczna dyskusja nad uspokojeniem ruchu na Pradze oraz stworzeniem przestrzeni przyjaznej dla mieszkańców, szczególnie pieszych i rowerzystów, doprowadziła do przygotowania na początku bieżącego roku przez społeczników projektu Targowa 2.0, dotyczącego zmian w organizacji ruchu oraz przestrzeni publicznej na Targowej i Ząbkowskiej po oddaniu do użytku II linii metra. Projekt, który pozytywnie zaopiniowali i przyjęli radni Dzielnicy oraz wielu mieszkańców, został przedstawiony władzom miasta.

Warto wspomnieć, że nasze stowarzyszenie od wielu lat angażuje się w działania związane z infrastrukturą na Pradze. Oprócz uspokojenia ruchu do naszych najbardziej znanych inicjatyw należy współudział w konsultacjach społecznych dotyczących remontu ulicy Kawęczyńskiej oraz zorganizowanie społecznego nadzoru nad przebiegiem prac, a także działania na rzecz zmiany niekorzystnego dla mieszkańców przebiegu planowanej Trasy Świętokrzyskiej, przebiegającej m.in. przez teren jednego z dwóch na Pradze Północ parków. 

Tegoroczna nagroda "Miasto i Transport", którą oprócz naszego stowarzyszenia otrzymali Łukasz Puchalski, pełnomocnik rowerowy ratusza oraz Zarząd Transportu Miejskiego (dodatkowo wyróżnienie otrzymał Wojciech Wojtysik, Prezes Oddziału Warszawskiego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji RP) dodatkowo motywuje do dalszej pracy. Cieszymy się, że nasza działalność na Pradze została dostrzeżona przez niezależnych ekspertów i pozytywnie przyjęta, czego wyrazem jest nagroda. 
Poniżej zamieszczamy krótką relację fotograficzną z czwartkowej uroczystości.

Cel konkursu (Fot.  KMI)

Przemawia wiceprezydent J. Wojciechowicz (Fot. A. Kowalczyk)

Nasi przedstawiciele ruszają po odbiór nagrody (Fot. A. Kowalczyk)

Fot. A. Kowalczyk

Fot. A. Kowalczyk

Fot. A. Kowalczyk

Rozdanie nagród "Miasto i Transport" było jednym z punktów konferencji pod tym samym tytułem, którą zorganizowała Politechnika Warszawska we współpracy z miastem. Bardzo ciekawe referaty dotyczące zagadnień transportowych, które zostały wygłoszone podczas konferencji, są dostępne TUTAJ.  

Na koniec chcemy podziękować Szanownemu Jury, wszystkim naszym sympatykom oraz byłym i obecnym członkom Stowarzyszenia, bez których zaangażowania nie otrzymalibyśmy wspominanej nagrody. Mamy również nadzieję, że postulowany przez nas projekt uspokojenia ruchu na Pradze zostanie zrealizowany przez miasto.

KMI

Transportowa debata w Kinie Praha

W środę 11 grudnia w Kinie Praha odbyło się kolejne spotkanie w ramach Zintegrowanego Programu Rewitalizacji, tym razem poświęcone polityce transportowej na Pradze Północ i w sąsiednich dzielnicach. 

Środowe spotkania, w przeciwieństwie do wcześniejszych spotkań ZPR prowadzonych w formie warsztatowej, tym razem miało charakter publicznej debaty, poprzedzonej pierwszym po tej stronie Wisły publicznym pokazem filmu Andreasa M. Dalsgaarda "Ludzki wymiar" (Human scale). 

Ludzki wymiar miast

Około 200 mieszkańców, przedstawicieli władz samorządowych i organizacji społecznych mogło dzięki filmowi Dalsgaarda zapoznać się ze zmianami jakie dzięki pracy zespołu architektów Jana Gehla już się dokonały bądź wciąż dokonują się w kilku światowych metropoliach (Nowy Jork, Melbourne, Dhaka, Kopenhaga). Zmiany te polegają na odwróceniu proporcji między dominującym do tej pory w rozwoju miast ruchem samochodowym oraz spychanym na margines ruchem pieszym, dla którego właściwie nie było miejsca w centrach miast. Praca zespołu Gehla pozwoliła przywrócić miastom, które go zaangażowały, ich ludzki wymiar. 
Projekcja filmu stanowiła punkt wyjścia do dyskusji nad kierunkiem, w jakim zmierza Warszawa, w tym Praga i dwie graniczące z nią dzielnice, również poddane programowi rewitalizacji, czyli Targówek i Praga Południe.

Miejska polityka transportowa

Po filmie przyszedł czas na trzy prezentacje przygotowane przez Miasto, nasze stowarzyszenie oraz młodych przedstawicieli świata nauki z działającego na  UW studenckiego koła naukowego Spatium. 
Prezentację miasta przedstawił Janusz Galas, zastępca dyrektora Biura Drogownictwa i Komunikacji. W klarowny sposób zaprezentowany został stan prowadzonych w mieście inwestycji drogowych. Nie zabrakło odwołań do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w tym planów budowy nowych dróg. Jako, że spotkanie dotyczyło w znacznej mierze sytuacji na Pradze, sporo miejsca w prezentacji inż. Galasa poświęcono budowie Trasy Świętokrzyskiej oraz planom domknięcia obwodnicy Śródmieścia i budowy ulicy Tysiąclecia. Poniżej zamieszczamy kilka zdjęć wybranych slajdów prezentacji.

Po prezentacji dyrektora Galasa przyszła pora na nasze stowarzyszenie. W prezentacji staraliśmy się skupić na problemach transportowych Starej Pragi, Szmulowizny i Michałowa, ale podkreślamy, że Pragę należy traktować jako całość i trzeba w związku z tym podejmować działania polegające na integracji wszystkich obszarów tworzących naszą dzielnicę. 

Zwróciliśmy uwagę na potrzebę jak najszybszego domknięcia obwodnicy Śródmieścia na odcinku praskim, a dopiero w dalszej kolejności budowę dróg zbiorczych o charakterze ulic miejskich, a nie tras tranzytowych. Staraliśmy się wskazać potrzebę priorytetyzacji komunikacji publicznej nad ruchem samochodowym, co będzie szczególnie istotne, gdy oddane do użytku zostanie metro na Pradze. Nie zabrakło również propozycji w gehlowskim stylu, polegających na przywróceniu mieszkańcom najbardziej reprezentacyjnych ulic Starej Pragi (brukowany odcinek Ząbkowskiej, fragmenty Targowej, czy Okrzei). Z naszą prezentacją można zapoznać się poniżej.

Ostatnim wystąpieniem, z którym osoby przybyłe na debatę miały możliwość zapoznania się była prezentacja studentów z koła naukowego Spatium działającego na UW. Prezentacja studentów poświęcona była planowaniu przestrzennemu. Dominowały w niej sądy o potrzebie realizowania zrównoważonego rozwoju miasta w ujęciu holistycznym. W kontekście rozwoju terenów na prawym brzegu Wisły bardzo istotne jest zerwanie z koncepcją dzielnic-sypialni, a w jej miejsce tworzenia miejsc pracy w pobliżu miejsca zamieszkania. W innym przypadku ruch samochodowy będzie się nasilał, ponieważ ludzie w jakiś sposób będą musieli dotrzeć do miejsc pracy na lewym brzegu. 

Tak jest obecnie

Tak być powinno

Debata

Po prezentacjach przyszła pora na trwającą ok. 2 godzin debatę, w której uczestniczyli wiceprezydenci Warszawy Jacek Wojciechowicz i Michał Olszewski, inż. Galas, przedstawiciel PSM Michałów oraz studenci z koła Spatium. 

Atmosfera debaty momentami była gorąca, zwłaszcza gdy w centrum uwagi stawał temat budowy Trasy Świętokrzyskiej. Nasze Stowarzyszenie kolejny raz podkreśliło, że chce jak najszybszej budowy tej drogi, jednak powinna to być ulica o charakterze miejskim, a nie trasa tranzytowa przez Pragę. Takie rozwiązanie będzie korzystne również dla mieszkańców i samorządowców Targówka domagających się budowy Trasy wg obecnego projektu, bez zwracania uwagi na negatywne konsekwencje realizacji inwestycji w tym kształcie dla ich dzielnicy w przyszłości. 

Dużo miejsca w debacie poświęcono sytuacji pieszych na Pradze. Uczestniczący w debacie mieszkańcy zwrócili uwagę na potrzebę stworzenia powierzchniowych przejść dla pieszych przez ulicę Ząbkowską i Targową, a także likwidację barier utrudniających przekraczanie Alei Solidarności (izolujących Nową Pragę).

Wreszcie podniesiony został jeszcze jeden problem transportowy na Pradze, to jest ruch tranzytowy samochodów ciężarowych przez teren dzielnicy i konieczność podjęcia działań zmierzających do jego ograniczenia, a docelowo eliminacji.

Debata spotkała się z zainteresowaniem mediów, co odzwierciedlał m.in. artykuł podsumowujący w piątkowym dodatku stołecznym do Gazety Wyborczej. Mamy nadzieję, że nie jest to ostatnie tego typu spotkanie poświęcone polityce transportowej na prawym brzegu Wisły ze szczególnym uwzględnieniem Pragi Północ.

Na koniec wyrażamy podziękowania dla wiceprezydenta Miasta St. Warszawy, Pana Michała Olszewskiego za życzliwe potraktowanie naszej propozycji zorganizowania spotkania w Kinie Praha i za wsparcie na każdym etapie przygotowań. 
Bardzo dziękujemy również wszystkim prelegentom i gościom uczestniczącym w środowym spotkaniu.