Piknik "Pożegnanie lata" i praska potańcówka

Za nami kolejny piknik "Pożegnanie lata", którego data zbiega się z datą organizowanych wcześniej przez nasze stowarzyszenie "Dni Szmulowizny i Michałowa". Nadszedł czas połączyć siły dla jeszcze lepszego efektu. Na uczestników czekała masa atrakcji - kiermasz, koncerty, pokazy kina, rozgrywki sportowe, teatr, czy potańcówka o czym dalej.

W tym roku zostaliśmy jednym ze współorganizatorów pikniku - obok organizatorów - dzielnicy, sejmiku wojewódzkiego, Oratorium i parafii.

Oprócz działań promocyjnych braliśmy udział w organizacji potańcówki (ze środków przyznanych w ramach minigrantu udało się przygotować i wydrukować Praski Śpiewnik), a także zorganizowaliśmy drugiego dnia pikniku historyczny spacer po okolicy, który poprowadził Krzysiek Michalski. Mieliśmy też swoje stoisko - wspólnie z Radą Seniorów, gdzie m.in. zachęcaliśmy do sprzątania po czworonożnych pupilach i promowaliśmy mapę-przewodnik po okolicy, który opracował Krzysiek.

Krzysiek i Janusz z naszego stowarzyszenie prezentują mapę "Szmulowizna i Michałów per pedes" - mapkę mogli otrzymać wszyscy chętni na stoisku.

Praski Śpiewnik cieszył się powodzeniem wśród uczestników potańcówki :)

Poniżej krótka relacja fotograficzna i kilka spostrzeżeń.

Cieszy wykorzystanie potencjału placu przed Bazyliką - jego funkcji handlowych... 

...i kulturalnych 

Największą atrakcją dnia okazały się koncerty zespołów grających tradycyjną muzykę warszawską - Kapeli Warszawskiej, CzessBand i Całej Pragi Śpiewa, a także towarzysząca ich koncertom potańcówka.

Historia zatoczyła koło - przed wojną na tym placu odbywały się potańcówki :) 

Mamy nadzieję na powtórkę za rok z jeszcze większą liczbą atrakcji. Z kwestii technicznych do rozważenia - być może warto inaczej ustawić scenę, np. frontem w kierunku Bazyliki. O tym warto podyskutować przy okazji kolejnych imprez. 

Za współpracę dziękujemy parafii i Oratorium :), a za udzielone wsparcie Teatrowi Baj (przekazał nam bilety, płyty i torby, do których dołączyliśmy książeczki i słodkie upominki dla dzieci uczestniczących w konkursach), a także CAL za wsparcie w organizacji potańcówki :).

Bazylika bez barier. Dzięki windzie.

Ponad rok trwały prace przygotowawcze oraz roboty budowlane związane z uruchomieniem w Bazylice NSJ przy Kawęczyńskiej windy osobowej. Warto było czekać. 

Przed kilkoma tygodniami winda została udostępniona osobom mającym różne problemy z dostaniem się do środka kościoła. Nie musimy chyba nikogo przekonywać, że podstawową barierą utrudniającą, czy wręcz uniemożliwiającą dostęp do wnętrza świątyni osobom niepełnosprawnym, czy rodzicom z wózkami dziecięcymi były (i nadal są) monumentalne, liczące ponad 20 stopni schody.

Pewnie wśród naszych czytelników znajdzie się wiele osób, które chcąc wejść do Bazyliki musiały pchać wózek po tych stromych podjazdach. Nie zazdrościmy. 

Dzięki decyzji proboszcza oraz dodatkowej ofiarności wielu wiernych najpiękniejszy kościół w Polsce, jak o Bazylice zwykł mawiać papież Pius XI, stał się po latach dostępny dla wszystkich (a przynajmniej większa część kościoła).

Winda została umieszczona w bocznej części kościoła, od strony ulicy Siedleckiej. Tam wybudowano szacht oraz podjazd, dość udanie wkomponowany w bryłę wpisanego do rejestru zabytków kościoła.

W środku znajduje się nowoczesna winda firmy Otis, która wywozi osoby odwiedzające kościół na poziom 1.

Winda powstała w miejscu, gdzie wcześniej znajdował się kiosk parafialny. Naszym zdaniem w w tej części kościoła jest nadal sporo miejsca, by taką działalność komercyjną przywrócić i rozszerzyć ją o usługi informacyjno-przewodnickie. W końcu Bazylikę odwiedza i chce odwiedzić wielu turystów, również z zagranicy.

Zdajemy sobie sprawę, że instalacja windy jest kosztowną inwestycją. Marzy nam się jednak druga winda, we wieży, tak aby również niepełnosprawni mogli spojrzeć z góry na Szmulki i Michałów. 

Mamy nadzieję, że w bliżej nieokreślonej przyszłości również tam winda zostanie zamontowana. Na razie cieszymy się, że kolejne bariery dostępu zostały zlikwidowane.

Rozświetlmy ulicę Kawęczyńską na Święta

W ubiegłym roku zachęcaliśmy mieszkańców do rozświetlenia na Święta balkonów i budynków, w których mieszkają. Teraz poszliśmy za ciosem i wystąpiliśmy do Zarządu Dróg Miejskich z propozycją objęcia tegoroczną iluminacją świąteczną ulicy Kawęczyńskiej, na odcinku od ulicy Ząbkowskiej do ulicy Objazdowej.

Do tej pory iluminacje kończyły się zawsze na Ząbkowskiej. Warto to zmienić, zwłaszcza, że Kawęczyńska jest jedną z najładniejszych ulic na Pradze Północ, z zachowaną zabudową pierzejową, w większości z okresu przed I wojną światową i z lat 20. XX w., w 2013 r. przeszła generalny remont polegający m.in. na wymianie nawierzchni, odtworzeniu historycznej kostki na odcinku Ząbkowska-Folwarczna i montażu stylowych latarń-pastorałów warszawskich, które znacząco poprawiły komfort przebywania w tej przestrzeni. 

Przy ul. Kawęczyńskiej znajduje się wiele cennych zabytków, takich jak m.in. dawna Fabryka Farb Graficznych, zabudowania zajezdni tramwajowej Praga, drewniak Burkego, dworek Feliksa Świętochowskiego, czy wreszcie jeden z największych i najpiękniejszych kościołów Warszawy - monumentalna Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego.

Iluminacja świąteczna, do tej pory kończąca się na ul. Ząbkowskiej, jeszcze mocniej podkreśliłaby unikalny charakter ulicy Kawęczyńskiej, a także wpłynęłaby pozytywnie na odbiór przez mieszkańców zmian dotyczących poprawy estetyki przestrzeni publicznej, realizowanych m.in. w ramach Zintegrowanego Programu Rewitalizacji.

Mamy nadzieję, że ZDM przychyli się do naszej inicjatywy i Kawęczyńska rozbłyśnie na tegoroczne Święta. 

Centrum Lokalne na Michałowie?

W ubiegłym roku architekci i urbaniści z warszawskiego oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) na zlecenie ratusza przygotowywali we współpracy z mieszkańcami koncepcję centrów lokalnych dla Warszawy. 

Autorzy koncepcji przyjęli następujące kryteria definiujące pojęcie centrum lokalnego: 

• zawierają element powszechnie dostępnej przestrzeni publicznej; 
• są wielofunkcyjne (z możliwością wymienności funkcji w zależności np. od pory dnia czy roku); 
• znajdują się w niewielkiej odległości od miejsc zamieszkania (10-15 min spaceru); 
• służą wymianie: handlowej, intelektualnej, społecznej; 
• mają program/ofertę dla różnych grup wiekowych i społecznych; 
• łączą ludzi, budują lokalną wspólnotę; 
• mają przyjemną, ładną formę urbanistyczną; 
• mają swój niepowtarzalny charakter, budujący lokalną tożsamość.

Ostatecznie spośród zaproponowanych ponad 160 lokalizacji takich centrów wybrano 32 miejsca w całej Warszawie, które mogłyby pełnić rolę centrum lokalnego. 10 z nich, w tym Plac Hallera na Pradze Północ, wskazano do realizacji w pierwszej kolejności.

Na liście rezerwowej dla Pragi Północ znalazła się lokalizacja wskazana przez nasze stowarzyszenie. Do roli centrum lokalnego wytypowaliśmy teren wokół Bazyliki NSJ. 

W pobliżu znajdują się liczne szkoły różnego stopnia, jest pętla tramwajowa ułatwiająca komunikację oraz tereny zielone (jordanek i skwer M. i M. Radziwiłłów). Przestrzeń publiczną stanowi plac przez Bazyliką, który od okresu międzywojennego służy mieszkańcom (salezjanie organizowali tam m.in. potańcówki i lodowisko).

Autorzy broszury dotyczącej Centrów Lokalnych sporo miejsca poświęcili naszej lokalizacji:

"Za POTENCJAŁ CL Kawęczyńska należy uznać lokalizację i położenie w bezpośrednim centrum Szmulek nieopodal węzła komunikacyjnego oraz zagęszczenie różnorodnych funkcji kulturalnych, edukacyjnych i rekreacyjnych. Dużym atutem jest również intensywna zieleń.

BARIERY tej przestrzeni to przede wszystkim to mozaika własnościowa: plac bezpośrednio przy bazylice to własność Kościoła, skwer na północ od placu – użytkowanie wieczyste Kościoła (może miasto mogłoby ten teren wykupić - to już nastąpiło, o czym pisaliśmy na blogu), placyk wejściowy przy Szkole Menedżerskiej – użytkowanie wieczyste uczelni prywatnej. Do miasta należą ulice, teren przychodni naprzeciwko bazyliki oraz skwer przy ul. Otwockiej – te tereny można zagospodarować (uporządkować chodniki i parkowanie, zagospodarować tereny przy przychodni zdrowia - to nastąpi w tym roku w ramach zwycięskiego projektu z budżetu partycypacyjnego "Zielone Skwery Pragi", który zgłosił Krzysztof Michalski z naszego stowarzyszenia), zmienić przypadkową architekturę kiosku, baru i wprowadzić miejsca do siedzenia). W sąsiedztwie zdecydowanie brakuje funkcji usługowo-handlowej lub targowe". 

Cieszą rekomendowane przez autorów koncepcji centów kierunki działań, które są zbieżne z naszymi postulatami:

• uporządkowanie parkowania przy przychodni zdrowia; 
• poprawa jakości nawierzchni ulic i chodników, poprawa bezpieczeństwa i komfortu pieszych;
• poprawa standardu przestrzeni publicznej w bezpośrednim otoczeniu przychodni; 
• lepsze powiązanie z parkiem Michałowskim; 
• zagospodarowanie skweru; 
• nadanie nowej, estetycznej formy kioskom wzdłuż ul. Otwockiej; 
• ewentualne uzupełnienie funkcji (np. targowej lub handlowo-usługowej); 
• budowa toalety publicznej z pokojem dla rodzica z dzieckiem.

Kibicujemy projektowi Centrum Lokalnego Kawęczyńska. Mamy nadzieję, że zostanie zrealizowany w ramach Zintegrowanego Programu Rewitalizacji. Pierwszym krokiem z pewnością będzie zapowiadana na przyszły roku budowa stacji Veturilo przy pętli tramwajowej. Będziemy ten temat monitorować.

Rzuć bracie blagie i... spójrz z góry na Pragie

Parafrazując w tytule dzisiejszego wpisu refren popularnej piosenki Tadeusza Stacha i Artura Golda chcemy zachęcić do spojrzenia na naszą piękną Dzielnicę z góry. I to dosłownie.
Można to zrobić na różne sposoby - z samolotu, balonu, przy pomocy małego latającego drona z kamerką. Najprościej jednak wejść na wysoki budynek, patrzeć, podziwiać i fotografować.

Stety, niestety, nasza Praga nie obfituje w "drapacze chmur". Na szczęście! Mamy jednak kilka wysokościowców i punktów obserwacyjnych, na które można mniej lub bardziej legalnie wejść.
Takim punktem w naszej okolicy jest wieża Bazyliki Najświętszego Serca Jezusowego przy ul. Kawęczyńskiej 53. Mimo jej uwzględnienia w pierwotnych planach budowlanych "najpiękniejszego kościoła w Polsce", wieżą możemy się cieszyć stosunkowo krótko, bo niecałe 20 lat. Zresztą zwrot "możemy się cieszyć" należy wziąć w cudzysłów - wieża Bazyliki na co dzień nie jest dostępna dla osób postronnych, w tym turystów, a szkoda. Bo z jej wysokości roztacza się niesamowity widok na kawał Pragi oraz Targówka. Spójrzcie sami.

Na pierwszym planie zazieleniony dziedziniec salezjańskiej inspektorii

Widok na fragment dziedzińca salezjańskiej inspektorii, w tle zabudowania ulicy Siedleckiej i nieparzysta strona ul. Kawęczyńskiej. Po prawej stronie przeznaczony częściowo do wycinki park oraz boisko DOSiR.

Zielono nam, chciałoby się zawołać, parafrazując Agnieszkę Osiecką. Niestety już niedługo będziemy cieszyć się takim widokiem :(. A wszystko w związku z budową Trasy Świętokrzyskiej.

W lewym górnym roku doskonale widoczna sylwetka spichlerza Młyna Michla (ciekawe, czy ten budynek w końcu "ożyje"?), w centrum skąpane w zieleni zabudowania zespołu szkół przy ul. Objazdowej oraz torowisko pętli tramwajowej.

Na pierwszym planie skwer Michała i Marii Radziwiłłów (nazwany tak dzięki staraniom naszego stowarzyszenia), dalej zabudowania "Drucianki" i Wyższa Szkoła Menedżerska. W tle Stadion Narodowy.

Skwer Michała i Marii Radziwiłłów

Piękny widok na zielony plac przez Bazyliką i oś ulicy Kawęczyńskiej. Na dalszym planie bloki osiedla Szmulowizna II, a w tle linia śródmiejskich "drapaczy chmur".

Widok na dawny ogród jordanowski oraz zespół szkół przy ul. Otwockiej. Na białej wieżyczce szkoły też byłby niezły punkt widokowy.

Oprócz bohatera pierwszego planu warto zwrócić uwagę na majaczące w oddali zabudowania Targówka Mieszkaniowego oraz odstający znacznie od sąsiedniej zabudowy żółty blok na Zachariasza.

Wejście na wieżę Bazyliki było możliwe w ramach jednej z wycieczek po Pradze. Szkoda, że to miejsce nie jest dostępne na co dzień dla turystów i mieszkańców. Wieża byłaby z pewnością jednym z ważniejszych punktów zwiedzania Pragi. Nasza parafia mogłaby w tej kwestii brać przykład z innych, choćby Przemyśla i tamtejszej wieży katedralnej.

KMI

Małżeństwo Radziwiłłów nareszcie upamiętnione w przestrzeni Warszawy

Kolejny miejski obiekt na prawym brzegu Wisły doczekał się wreszcie swojego patrona. Chodzi o skwer na rogu ulic Otwockiej i Kawęczyńskiej, w pobliżu pętli tramwajowej i Bazyliki NSJ, któremu w wyniku jednogłośnej decyzji radnych Rady Miasta w lipcu bieżącego roku została nadana nazwa "Skwer Michała i Marii Radziwiłłów".

Nadanie skwerowi nazwy zakończyło naszą wieloletnią batalię na rzecz upamiętnienia małżeństwa filantropów, którzy wielkimi literami zapisali się w historii prawobrzeżnej Warszawy. 

Po kolejnym apelu dotyczącym upamiętnienia Radzwiłłów, który opublikowaliśmy w sierpniu ubiegłego roku część radnych rozpoczęła działania na rzecz nadania bezimiennemu skwerowi przy Bazylice imienia małżeństwa praskich filantropów. Lipcowa uchwała Rady Miasta to efekt wysiłków i wsparcia ze strony wielu osób, którym przy tej okazji serdecznie dziękujemy.

Czas na kolejne działania w przestrzeni Pragi. Na upamiętnienie zasługuje np. jedyny Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata z Michałowa, czyli ks. Michał Kubacki. Jego imię mógłby otrzymać bezimienny plac przed Bazyliką NSJ, który stanowi serce Michałowa.

KMI

Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata z Michałowa

Dziś kolejna sylwetka wybitnego mieszkańca praskiego Michałowa i Szmulek. Tym razem chcemy przybliżyć postać księdza Michała Kubackiego, salezjanina z michałowskiej Bazyliki Najświętszego Serca Jezusowego. Ksiądz Kubacki jest prawdopodobnie jedyną osobą związaną z praskim Michałowem, która została odznaczona przez izraelski Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Yad Vashem medalem i tytułem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.

Ksiądz Michał Kubacki (1898-1978), fot. adonai.pl

Kim był ksiądz Kubacki i czym zasłużył sobie, aby znaleźć się w gronie ponad 6 tysięcy Polaków – Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata?

Michał Radziwiłł i Maria z Zawiszów Radziwiłłowa - dwoje ludzi, którym zależało na Pradze

Maria z Zawiszów Radziwiłłowa (1860-1930)

Michał Radziwiłł (1853-1903)

Michał Radziwiłł i Maria z Zawiszów Radziwiłłowa - dwoje ludzi, o których Warszawa i warszawska Praga zdaje się już nie pamiętać.
Ich ciekawe, krótkie biografie zamieszcza portal www.twoja-praga.pl:
http://www.twoja-praga.pl/praga/ludzie/1363.html/
http://www.twoja-praga.pl/praga/ludzie/1358.html
Arystokraci, którzy większość swego ogromnego majątku przeznaczyli na działania charytatywne. Społecznicy, których głównym celem życiowym stała się pomoc najbiedniejszym mieszkańcom Pragi. Pomoc mądra - nastawiona na kształcenie ubogiej młodzieży, zdobywanie przez nią wykształcenia i pracy.
Brakuje dziś na Pradze takich ludzi.  
Szkoda, że ich pamięci nie poświęcono żadnej praskiej ulicy ani placu.
Może nazwać ich imieniem plac przed Bazyliką NSJ albo zielony skwer u zbiegu ulic Otwockiej i Kawęczyńskiej?
Czekamy na Wasze opinie, które możecie przesyłać na skrzynkę: stowarzyszenie.michalow@gmail.com

Osiedle „Michałów” – niezrealizowany projekt epoki socrealizmu na Pradze Północ

W 1953 roku światło dzienne ujrzał projekt osiedla „Michałów” – socrealistycznego założenia urbanistycznego, które miało powstać w rejonie Bazyliki Najświętszego Serca Jezusowego na Michałowie. Mieszkańcy Warszawy o projekcie nowego osiedla mogli przeczytać m.in. w magazynie „Stolica”. Wstępny projekt zagospodarowania przestrzennego Michałowa powstał w zespole inż. Zygmunta Stępińskiego w Biura Urbanistyki Warszawy. Dokumentację techniczną przygotowała pracownia „Miastoprojekt – Stolica” na czele z inż. Arnoldem Majorkiem (jeden z projektantów MDM-u).

Widok na długi rynek projektowanego Osiedla (wszystkie ryciny zamieszczone w tym artykule pochodzą z magazynu "Stolica", nr 41 z 11.10.1953 r., s. 7.)

Projekt osiedla „Michałów” w liczbach:

• 35 ha – powierzchnia projektowanego osiedla,
• 30 ha – powierzchnia przyosiedlowego parku między ul. Kawęczyńską a