Kolędowanie z książką

Ubiegły rok rozpoczynaliśmy od batalii o bibliotekę na Kijowskiej, ten zaczynamy od dzielenia się książkami z mieszkańcami, którzy tę bibliotekę stracili.

Wczoraj na Kawęczyńskiej 16 odbyło się noworoczne kolędowanie z książką - impreza, którą współorganizowaliśmy (Krzysiek Michalski z naszego stowarzyszenia) razem z Fundacją Zmiana Marysi Dąbrowskiej, Kasią Adamską-Dudkiewicz (wielkie brawa za koordynowanie całej akcji) oraz dzięki wsparciu Centrum Aktywności Lokalnej. Dodatkowe wyrazy uznania należą się stowarzyszeniu "Otwarte Drzwi" za udostępnienie lokalu na spotkanie z mieszkańcami.

Wczorajsze spotkanie było nie tylko okazją do wspólnego śpiewania kolęd, ale również do zaopatrzenia mieszkańców w różne pozycje książkowe. Mamy nadzieję na powtórkę wkrótce :)

Poniżej krótka galeria zdjęć autorstwa KAD (więcej na społecznym profilu FB biblioteki na Kijowskiej). 

Izydor Koszykowski - zapomniany tramwajarz z praskiej zajezdni

Dziś o postaci zapomnianej przez ludzi i historię. Izydor Koszykowski, bo o nim mowa, był jednym z organizatorów ruchu związkowego na terenie praskiej zajezdni tramwajowej w 20-leciu międzywojennym.

Koszykowski urodził się w kwietniu 1901 r. - jego pochodzenie jest nieznane - od nazwy ulicy Koszykowej, gdzie znaleziono porzucone niemowlę, nadano mu nazwisko. Swoje wczesne lata opisał w autobiografii "Dziecko ulicy". Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, później pracował w różnych zakładach przemysłowych na terenie Warszawy. W 1927 r. rozpoczął pracę konduktora w warszawskim MZK.

Był jednym z liderów ruchu związkowego, działał w zdelegalizowanej przez władze Komunistycznej Partii Polski, był m.in. jednym ze współorganizatorów strajku tramwajarzy w 1931 r. Wraz z żoną Janiną mieszkał na Pradze, przy ul. Tarchomińskiej 1, w mieszkaniu pod nr 56.

Strajk tramwajarzy praskich w 1937 r. Zdjęcie NAC

W okresie niemieckiej okupacji Koszykowski był związany z Rewolucyjnymi Radami Robotniczo-Chłopskimi "Młot i Sierp", a później z Polską Partią Robotniczą. Zajmował się m.in. kolportażem materiałów propagandowych. 

W czerwcu 1942 r. aresztowany przez gestapo i przewieziony na Pawiak. Został zamordowany 15 października 1942 r. w masowej egzekucji na Wydmach Łuże w Kampinosie. Pochowany na cmentarzu w Palmirach.

W 1947 r. został oficjalnym patronem praskiej zajezdni tramwajowej. Formalnie nigdy tego nie zmieniono.

Na ścianie kamienicy przy Kawęczyńskiej 16 znajdowała się tablica pamiątkowa poświęcona Koszykowskiemu. Po 1989 r. i upadku komunizmu tablica zniknęła. 

W 2014 r. dzięki staraniom Krzysztofa Michalskiego z naszego stowarzyszenia pojawiła się tam tablica MSI z opisem historii budynków praskiej zajezdni.

Krzyśkowi udało się również ustalić miejsce przechowywania zdemontowanej tablicy poświęconej Koszykowskiemu - otóż znajduje się ona na terenie praskiej zajezdni. Zamieszczamy poniżej jej zdjęcie, przekazane przez Tramwaje Warszawskie - chyba jedyne dostępne publicznie.

Co ciekawe, na tablicy znajduje się błędna informacja, jakoby Koszykowski został powieszony przez Niemców 16 października 1942 r. W rzeczywistości, tak jak pisaliśmy, został dzień wcześniej rozstrzelany w masowej egzekucji.

Zabytki Michałowa wreszcie dobrze oznakowane

Mały sukces całego stowarzyszenia, a zwłaszcza jednego z naszych członków, Krzyśka Michalskiego, który projekt pilotował - na najważniejszych zabytkach Michałowa zawisły wczoraj tablice Miejskiego Systemu Informacyjnego przedstawiające historię tych obiektów.

Do ich montażu udało się Krzyśkowi przekonać Zarząd Dróg Miejskich (odpowiada za MSI), właścicieli poszczególnych obiektów, Stołecznego Konserwatora Zabytków, a także przygotować teksty widniejące na  tablicach. Poniżej zamieszczamy zdjęcia poszczególnych modułów. 

Jednej tablicy nie udało się niestety zamontować - pełnomocnik wietnamskich właścicieli "Drucianki" nie wyraził zgody na montaż na tym cennym w skali całego miasta obiekcie. O aktualnej sytuacji dotyczącej tego zabytku wkrótce napiszemy na blogu (podjęliśmy ponowną interwencję w Biurze Konserwatora). Poniżej wizualizacja tablicy przygotowanej dla "Drucianki".

To nie koniec zmian w przestrzeni Michałowa. W ramach krzyśkowego projektu już wkrótce na skrzyżowaniu Otwockiej i Kawęczyńskiej stanie miejska mapa, która zdecydowanie ułatwi poruszanie się po Michałowie i Szmulkach turystom oraz osobom z innych części Warszawy.
Ponadto po wielu latach naszych starań wreszcie udało się doprowadzić do wyburzenia nieestetycznego muru ogłoszeniowego, który stał w sąsiedztwie zabytkowej Bazyliki. W jego miejscu wczoraj ustawiony został słup ogłoszeniowy (choć wymaga jeszcze kilku poprawek).

Działamy i zachęcamy do działania. Bo jak widać, da się!!!

KMI

Praska zajezdnia otwiera swoje podwoje

Nie lada gratka czekała w ten weekend na miłośników komunikacji publicznej i zabytków techniki. Z okazji Dnia Transportu Publicznego swoje podwoje dla zwiedzających otworzyła m.in. Zajezdnia Tramwajowa Praga na Kawęczyńskiej. 

W godzinach 10-16 wszyscy chętni mogli wejść i zwiedzić zabytkową, ale wciąż czynną zajezdnię - miejsce na co dzień niedostępne dla osób postronnych.

Mieszkańców lewego brzegu Warszawy do zajezdni dowoziły zabytkowe autobusy i tramwaj kursujący po specjalnej trasie "Zajezdnia Praga - Plac Narutowicza".

Kilka słów o samej zajezdni. Została wybudowana w latach 1922-1925 wg projektu znanego architekta Juliusza Dzierżanowskiego (projektował też m.in. Halę Koszyki, czy inną przedwojenną zajezdnię na Woli). Cały kompleks składał się z hali tramwajowej (mogła przed wojną pomieścić ponad 200 wagonów) oraz kamienicy dla pracowników tramwajów (dziś funkcjonuje tam wspólnota mieszkaniowa). 

Zdjęcie praskiej zajezdni z lat 30.

Zajezdnia została wysadzona przez Niemców w 1944 r., szybko ją odbudowano. 20 czerwca 1945 r. z praskiej zajezdni wyjechał na ulice Warszawy pierwszy powojenny tramwaj. W 2007 r. cały kompleks został wpisany do rejestru zabytków. 

Dziś to jedyna na prawym brzegu zajezdnia tramwajowa, choć od jakiegoś czasu pojawiają się plany budowy nowej, większej, na Annopolu. 

Podczas dnia otwartego zwiedzający mogli od kuchni poznać pracę warszawskich tramwajarzy i dowiedzieć się co dzieje się za drzwiami tramwajowej hali.

Przy pomocy tych urządzeń można było spróbować podnieść cały tramwaj.

Wchodząc do kanału można było zobaczyć jak wygląda podwozie nowoczesnego Swinga, który jeździ po warszawskich ulicach.

Wrażenie robił "park maszynowy"...

...oraz skomplikowany system włączników i wyłączników.

Od czasu do czasu dobrze było spojrzeć w górę...

Największym zainteresowaniem nie tylko najmłodszych cieszyły się zaparkowane przez halą zabytkowe tramwaje, w tym takie perełki jak:

wagon silnikowy typu A z 1906 r. z silnikiem Siemensa - z zachowanymi rosyjsko-polskimi napisami...

...czy wagon silnikowy typu Lw z 1925 r. Linke-Hoffmana z Breslau, który po II wojnie światowej z ziem odzyskanych trafił na warszawskie ulice.

W ramach przejazdu zabytkowym tramwajem można było objechać dookoła praską zajezdnię i podziwiać przepiękną fasadę od strony ulicy Wojnickiej.

Warto takie imprezy realizować częściej i pozwalać turystom na wejście do zajezdni. Czekamy na przyszłoroczną Noc Muzeów - praska zajezdnia z pewnością byłaby celem wielu osób.

Tramwaje Warszawskie powinny jednak popracować nad promocją i marketingiem - dziś zabrakło przewodnika, jakichkolwiek ulotek dotyczących tak historii zajezdni, jak i różnych eksponowanych urządzeń (poza ich nazwami), czy zdjęć zajezdni sprzed lat.

Miejmy nadzieję, że w przyszłości będzie z tym trochę lepiej, bo jak widać po frekwencji mieszkańców Warszawy (i nie tylko) interesuje historia i współczesność komunikacji publicznej w stolicy.

KMI

Kolejny warsztat rewitalizacyjny - Stara Praga, 31 maja 2014 r.

W sobotę 31 maja 2014 w Szkole przy ulicy Białostockiej odbyło się trzecie spotkanie z cyklu warsztatów na temat rewitalizacji na Pradze Płn. Po mieszkańcach Nowej Pragi, Szmulek i Michałowa kolej przyszła na Starą Pragę.

Mieszkańcy rozmawiali na temat problemów jakie dotyczą obszaru Starej Pragi. Warto jednak podkreślić, że większość z tych problemów jest wspólna dla całej Dzielnicy.

Materiały wypracowane na Warsztatach dostępne są nastronie tempo30naPradze.pl (link).

Wśród problemów przewijały się cztery tematy:

1. Mało lub brak na niektórych obszarach Pragi Północ terenów zielonych – Przestrzeni Publicznej.

2. Brak wspólnego miejsca spotkań mieszkańców, miejsca edukacji dla młodzieży, seniorów i tzw. zwykłych mieszkańców (Centrum Integracji Mieszkańców).

3. Kwestie remontów kamienic.

4. Informowanie o wydarzeniach na Pradze.

Warto wspomnieć, że dwa powyższe tematy zostały zaadresowane w postaci wniosków do Budżetu Partycypacyjnego:

Ad 1. Stworzenie Skweru Skrzyżowanie Ząbkowska / Brzeska (projekt numer 50) – więcej informacji (link)

Ad 1. Renowacja skweru na Otwockiej 1 przy przychodni (projekt numer 22).

Ad 2. Stworzenie Centrum Społecznego na Kawęczyńskiej 16 (projekt numer 15) Centrum Aktywizacji Społeczno – Kulturalnej „Kawęczyńska” - Kliknij.

Materiały wypracowane na Warsztatach dostępne są nastronie tempo30naPradze.pl (link)

KMA,

KMI (red.)

Dzień Sąsiada na Kawęczyńskiej

Od kilku lat pod koniec maja w coraz większej liczbie polskich miast odbywają się Dni Sąsiada. Idea wspólnego świętowania i wzajemnego poznawania się osób mieszkających w tym samym bloku, kamienicy czy na jednej ulicy narodziła się w 2000 r. w Paryżu. Obecnie imprezy integrujące sąsiadów odbywają się w prawie 40 europejskich krajach, a udział w nich bierze kilkanaście milionów mieszkańców. 

Od kilku lat imprezy pod oficjalnym hasłem "Dzień Sąsiada" odbywają się również na Pradze. Jednak w naszej dzielnicy zwyczaj wspólnego świętowania ma o wiele dłuższą tradycję. Wspólne posiłki, spędzania wolnego czasu, zabawy taneczne i inne działania integracyjne towarzyszyły mieszkańcom Pragi niemal od zawsze, a ludyczność praskich podwórek była opisywana w literaturze, czy filmie.

Żeby tradycji stało się zadość, również braliśmy wczoraj udział w Dniu Sąsiada. Mieszkańcy kamienicy na Kawęczyńskiej 43 oraz ich przyjaciele i znajomi urządzili imprezę na sto fajerek. Był grill, tańce, koncert "Kapeli Praskiej", gry sportowe, a na koniec wszyscy mogli się raczyć przepysznym tortem. 

Zaproszeni goście, w tym wielu mieszkańców oraz kilku praskich radnych, dyskutowało o przyszłości naszej Dzielnicy. Nie zabrakło tak ważnych tematów jak przewlekający się program rewitalizacji, budowa Trasy Świętokrzyskiej i degradacja parku na Michałowie, czy budżet partycypacyjny.

Przy okazji tego ostatniego tematu, dyskutowaliśmy o projekcie stworzenia na Kawęczyńskiej 16 Centrum Integracji Mieszkańców. Mamy nadzieję, że ten właśnie projekt uda się zrealizować ze środków Budżetu Partycypacyjnego, a dzięki centrum w kolejnych latach różne działania integrujące naszych mieszkańców będą realizowane z większą częstotliwością.

KMI

Najpiękniejsza kamienica na Pradze stoi na... Kawęczyńskiej

W ubiegłą niedzielę zakończył się plebiscyt serwisu zawinklem.pl na najpiękniejszą praską kamienicę. Wśród 16 kamienic zgłoszonych przez organizatorów i przez internautów znalazła się również kamienica z Michałowa, stojąca przy ulicy Kawęczyńskiej 16. 
I właśnie ten budynek, zbudowany w dwudziestoleciu międzywojennym dla pracowników warszawskich tramwajów, okazał się zwycięzcą głosowania internautów, otrzymując tym samym tytuł "Zachwyca Kamienica". Cieszymy się i z tej okazji przypominamy krótko historię tego pięknego budynku.

Fot. KMI

Tak jak wspomniano, budynek powstał w dwudziestoleciu międzywojennym, wg projektu znanego warszawskiego architekta Juliusza Dzierżanowskiego (1873-1944), autora m.in. Hali na Koszykach. 
Najprawdopodobniej budowa została ukończona w 1925 r., choć np. na stronie Mazowieckiego Konserwatora Zabytków możemy znaleźć informację, że kamienica powstała pomiędzy 1921 a 1928 r. Od samego początku budynek stanowił część większego kompleksu tramwajów warszawskich, którego głównym elementem była zajezdnia tramwajowa.

Juliusz Dzierżanowski, Fot. http://juliusz-dzierzanowski.weebly.com/

Zachwycający mnóstwem detali architektonicznych oraz charakterystycznym boniowaniem fasady  budynek na Kawęczyńskiej mieści 42 przestronne lokale mieszkalne, do których wejść można z dwóch klatek schodowych.

Fot. KMI

Fot. KMI

Fot. KMI 

Fot. KMI

Praska Zajezdnia Tramwajowa (zdj. z 1937 r. z czasów strajku tramwajarzy, w lewym rogu widoczna kamienica pod nr 16), Fot. NAC, sygn. 1-P-2774

Budynek szczęśliwie ocalał czas wojennej zawieruchy. Po wojnie był m.in. świadkiem przejazdu pierwszego tramwaju, który wyjechał na ulice miasta w czerwcu 1945 r. 

Zdjęcie lotnicze z 1945 r. Strzałką zaznaczony budynek na Kawęczyńskiej 16. W centrum wysadzone przez Niemców hale zajezdni tramwajowej (Fot. mapa.um.warszawa.pl)

Pierwszy powojenny tramwaj na ul. Kawęczyńskiej. Z lewej strony budynek dzisiejszego gimnazjum i liceum dla dorosłych (Kawęczyńska 12), z prawej widoczna kamienica z charakterystycznym hełmem (róg Folwarcznej i Kawęczyńskiej). Fot. www.praga-pn.waw.pl

Po wojnie kamienica stała się częścią zasobu komunalnego. W jej narożniku umieszczono tablicę poświęconą strajkowi robotniczemu w latach trzydziestych. Składali pod nią kwiaty uczniowie tutejszych szkół. Sama tablica zniknęła w latach dziewięćdziesiątych. Może ktoś z Was ma jej zdjęcie/wie gdzie się znajduje? Prosimy o kontakt.

Ślad po miejscu pamięci uczestników strajku robotniczego na Kawęczyńskiej 16. 
Fot. twoja-praga.pl

Przedwojenna tabliczka z nazwą XV Komisariatu. Fot. KM

Budynek zagrał w kilku filmach (ostatnio kręcono w jego pobliżu "Powstanie 44"), w 2007 r. Mazowiecki Konserwator Zabytków wpisał kamienicę do rejestru zabytków (A-732), niedawno odbył się remont dachu, zawiązała się wspólnota mieszkaniowa. Może z tytułem "Zachwyca Kamienica" przyjdą dla niego i innych kamienic lepsze czasy. Może w ślad za remontem ulicy (odbył się w ubiegłym roku i był przez nasze Stowarzyszenie szeroko komentowany) wkrótce przyjdzie pora na budynki:)

Scena kręcenia filmu J. Komasy "Powstanie 44" przy Kawęczyńskiej 16. Fot. TP

Nam najbardziej marzyłoby się stworzenie centrum społecznego, gdzie mogliby się spotykać mieszkańcy, w obecnie niezagospodarowanej części parteru. A jakie Wy macie pomysły? Może uda się coś takiego zrealizować w ramach budżetu partycypacyjnego? W końcu Praga Płn. ma do wydania 1,2 mln złotych. W sam raz na remont budynku i adaptację niektórych pomieszczeń na cele społeczne :)

Zgłaszajcie swoje pomysły na stowarzyszenie.michalow@gmail.com

KMI