Izydor Koszykowski - zapomniany tramwajarz z praskiej zajezdni

Dziś o postaci zapomnianej przez ludzi i historię. Izydor Koszykowski, bo o nim mowa, był jednym z organizatorów ruchu związkowego na terenie praskiej zajezdni tramwajowej w 20-leciu międzywojennym.

Koszykowski urodził się w kwietniu 1901 r. - jego pochodzenie jest nieznane - od nazwy ulicy Koszykowej, gdzie znaleziono porzucone niemowlę, nadano mu nazwisko. Swoje wczesne lata opisał w autobiografii "Dziecko ulicy". Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, później pracował w różnych zakładach przemysłowych na terenie Warszawy. W 1927 r. rozpoczął pracę konduktora w warszawskim MZK.

Był jednym z liderów ruchu związkowego, działał w zdelegalizowanej przez władze Komunistycznej Partii Polski, był m.in. jednym ze współorganizatorów strajku tramwajarzy w 1931 r. Wraz z żoną Janiną mieszkał na Pradze, przy ul. Tarchomińskiej 1, w mieszkaniu pod nr 56.

Strajk tramwajarzy praskich w 1937 r. Zdjęcie NAC

W okresie niemieckiej okupacji Koszykowski był związany z Rewolucyjnymi Radami Robotniczo-Chłopskimi "Młot i Sierp", a później z Polską Partią Robotniczą. Zajmował się m.in. kolportażem materiałów propagandowych. 

W czerwcu 1942 r. aresztowany przez gestapo i przewieziony na Pawiak. Został zamordowany 15 października 1942 r. w masowej egzekucji na Wydmach Łuże w Kampinosie. Pochowany na cmentarzu w Palmirach.

W 1947 r. został oficjalnym patronem praskiej zajezdni tramwajowej. Formalnie nigdy tego nie zmieniono.

Na ścianie kamienicy przy Kawęczyńskiej 16 znajdowała się tablica pamiątkowa poświęcona Koszykowskiemu. Po 1989 r. i upadku komunizmu tablica zniknęła. 

W 2014 r. dzięki staraniom Krzysztofa Michalskiego z naszego stowarzyszenia pojawiła się tam tablica MSI z opisem historii budynków praskiej zajezdni.

Krzyśkowi udało się również ustalić miejsce przechowywania zdemontowanej tablicy poświęconej Koszykowskiemu - otóż znajduje się ona na terenie praskiej zajezdni. Zamieszczamy poniżej jej zdjęcie, przekazane przez Tramwaje Warszawskie - chyba jedyne dostępne publicznie.

Co ciekawe, na tablicy znajduje się błędna informacja, jakoby Koszykowski został powieszony przez Niemców 16 października 1942 r. W rzeczywistości, tak jak pisaliśmy, został dzień wcześniej rozstrzelany w masowej egzekucji.

Kolejne reklamy znikają z ulic Pragi Północ

O walce o lepszą przestrzeń, wolną od nielegalnych reklam, piszemy od dawna. Czas pochwalić się kolejnymi sukcesami.

Tym razem ulice Tarchomińska, Ząbkowska i Korsaka. Po naszej interwencji w Wydziale Architektury, ZGN oraz miejskim Wydziale Estetyki Przestrzeni Publicznej zniknęły reklamy szpecące elewacje zabytkowych kamienic Tarchomińska 1 oraz Ząbkowska 39A. Zgodnie z planem miejscowym dla Pragi Centrum nie powinno ich tam być. 

Tak było jeszcze kilka tygodni temu:

Tak jest obecnie:

Niestety, podczas odrywania przyklejonych tablic, została uszkodzona elewacja. Mamy nadzieję, że ZGN wyegzekwuje jej naprawę.

Kolejną agresywną formę przyciągnięcia klientów prezentuje właściciel punktu gastronomicznego przy Ząbkowskiej 54. Ofiarą jego reklam padła elewacja kamienicy w miejscu, gdzie znajduje się zabytkowa kapliczka. Mamy nadzieję, że wkrótce te reklamy znikną.

Patrząc jednak, jak właściciele podchodzą do przepisów prawa, również drogowego, droga do sukcesu nie będzie prosta.

Reklam ubywa, ale wciąż są na Pradze miejsca wymagające naszych wspólnych działań, takie jak np. Ząbkowska 13.

Pomóżcie nam walczyć z reklamozą, np. wysyłając maile ze zdjęciami i adresami reklam na adres stowarzyszenie.michalow@gmail.com!

Zweryfikujemy ich legalność.